Balta, on binlerce yıldır odunu kesmek, şekillendirmek ve parçalamak için; savaşlarda silah olarak veya seremonilerde gösterişli bir sembol olarak kullanılan bir alettir. Baltaların birçok formu vardır, ancak hemen hepsi temel olarak bir baş ve bir saptan oluşurlar.

Baltaların en erken dönem örnekleri tahtadan bir sapa tutturulmuş taşlarla yapılmıştır yada 5-35 cm boyutlarındaki ucu sivri bir taş balta görevinde kullanılmıştır. Daha sonraları işleme teknikleri geliştikçe bakır, tunç, demir ve çelik baltalar da yapılmıştır.

Balta aslında eğik düzlem kullanılarak oluşturulmuş bir basit makinedir. Balta başının eğimli yüzeyleri sayesinde odunu kesmek için gereken kuvvet azaltılmış olur.

balta-ile-yatay-kesim

Baltanın Kullanımı

Önce Güvenlik

Keseceğimiz odunu sabit ve kesime uygun şekilde durması için kullandığımız elimizin tersi ayağımızla (sağ elimizle keseceksek sol ayağımızla) üzerine sıkıca bastırmamız gerekir. Ayrıca odunun kesilecek bölümü altına bir başka odun konulmalıdır, böylece kesim işlemi daha verimli olur. Kesim yaparken baltayı taşa veya toprağa vurmamaya dikkat edilmelidir. Toprak nemli olduğu için paslanmayı kolaylaştırır. Taş ise baltayı köreltebilir.

Güvenlik konusunda söylenilenlerin tam olduğuna eminsek kesim işlemine geçebiliriz. Öncelikle bilmeliyiz ki yatay durumdaki bir oduna dik şekilde vurarak odunu kesemeyiz, bu yüzden kesimi balta ile odunun yaklaşık 45 derece açı yapacağı şekilde bir sağdan bir soldan olmak üzere vuruşlar yapılmalıdır. Baltayı bir basit makine olarak düşündüğümüzde sapından tuttuğumuz yer harcanan kuvveti, vuruşun sertliğini ve baltanın kontrolünü etkiler. Basit bir şekilde söyleyebiliriz ki tuttuğumuz baş kısmına ne kadar yakınsa o kadar kontrol sahibi oluruz ancak balta ile vuruşumuz etkili olmaz. Aynı mantıkla sapı baş kısmından ne kadar uzaktan tutarsak orantılı olarak kontrolümüz azalır,buna karşın balta ile daha sert vurabiliriz. Bizim kullandığımız baltalar el baltası olmasına rağmen çift elle de kullanılabilir. Baltayı çift elle kullanmak gücü artırır ancak bir elimizi vücudumuzun dengesini kurmaya ayıramayacağımız için kontrolümüz azalır. Bu yüzden yeni başlayanlar tek elle kullanmalıdır.

Baltayla işimiz bittiğinde ise balta, ortalıkta bırakılmayıp, varsa koruma kılıfına konmalı veya malzeme çadırına götürülmelidir.

balta-korumasi

Baltanın Muhafaza Edilmesi

Baltanın daha uzun ömürlü ve verimli olmasında kullanılmadığı zamanlarda doğru bir şekilde muhafaza edilmesi çok önemlidir. Baltayı muhafaza etmenin yolu baş bölümünün paslanmamasından geçer. Eğer bir baltanın baş bölümü paslanırsa keskinliği ve dayanıklılığı düşeceği için kısa ömürlü ve verimsiz bir alete dönüşür. Bir metalin paslanmasındaki en büyük etken oksijen ile teması olduğu için kullanılmadığı zamanlarda baltanın baş kısmının hava almayacak şekilde tutulması gerekir. Bunu gerçekleştirmede önerilebilecek kolay bir yöntem ise baş kısmının gazete kağıdıyla iyice sarılıp koli bandıyla sıkıca bantlanmasıdır. Bu şekilde bir baltanın paslanması önlenebilir ve keskinliği korunmuş olur. Ayrıca balta köreldiğinde mutlaka bileğiletmek gerekmektedir. Kör balta, sekmesi daha kolay olduğu için daha tehlikelidir.

Balta kılıfları balataya göre değişik tiplerde satılır. Ancak kısa vadede korunması ve taşınması için kumaşla baş kısmı kaplanıp sarılabilir, yukarıda bahsettiğimiz gibi koli bandı ve gazeteyle sadece geçici koruma sağlanabilir.

balta-iki-elle-tutus

(Alıntıdır)

Bugün 1, toplam 4.205 defa okundu.

2 YORUM

CEVAP VER