PAYLAŞ

Uzun ve yorucu bir haftadan sonra keyifli bir kamp etkinliğini kim istemez ki? Hatta çoğumuz kamp planımızı hafta başında yapıp, heyecanla hafta sonunu bekleriz. Ancak doğada kamp yapmanın da püf noktaları vardır. Yeterli bilgi, birikime sahip değilsek ve tedbirli davranmazsak, heyecanla beklediğimiz kampımız istenmeyen durumlara ve sonuçlara yol açabilir.

Bu tedbirlerin en başında kamp yeri seçimi ve tabiî ki vahşi hayvanlara karşı alınması gereken önlemler var. Şanslı bir ülkedeyiz ki aslan, kaplan, timsah, kara mamba vs gibi en ölümcül vahşi hayvanlar ile aynı topraklarda yaşamıyoruz. Elbette bölgesel olarak farklı hayvan türleri barındıran ormanlarımız olsa da bu yazıda ülkemiz genelinde ismi en çok duyulan vahşi hayvanlardan bahsetmek istiyorum.

Sanırım hepimizin aklına ayı, kurt, yaban domuzu ve yılan geliyor. Yaşamakta olduğum Kocaeli ve civarı bölgede yaklaşık 4 yıldır hemen hemen her hafta sonu, günlük doğa yürüyüşleri ve kamp faaliyetleri yapan birisi olarak hiçbir vahşi hayvanla karşılaşmadım. Mutlak suretle bunun en büyük sebebi çoğunlukla grup etkinliklerine katılmış olmamdır. Ama yine de okuduğum yerli ve yabancı yazılar, yine izlediğim, takip ettiğim yerli ve yabancı belgeseller, tv programları, yayınlardan öğrendiğim bilgileri, objektif bir şekilde sizlerle paylaşmak istedim.

Nerede Kamp Yap(ma)malı?

Doğadaki kamp faaliyetlerimizde vahşi hayvanlara karşı almamız gereken ilk tedbir kamp yeri seçimimizdir. Dolayısıyla ilk olarak nehir, dere, ırmak gibi su kaynaklarının kenarlarında kamp yapmamalıyız. Vahşi hayvanlar su ihtiyaçlarını gidermek için bu kıyılara geleceklerinden dolayı su kenarlarında kamp güvenli değildir. Mağara, in vb yapıların yakınları da yine güvenli değildir. Bu gibi yerler vahşi hayvanların barınakları olabilir ve bu da kesinlikle büyük bir risktir.

Kamp alanımızın güvenli veya en az riskli olduğuna inandığımız bölgeye kamp kurduktan sonra yine dikkat etmemiz gereken noktalar vardır.

Yiyecek Meselesi

Çadırlarımızın hemen yanında et, sucuk vb kokusuyla vahşi hayvanları kamp alanımıza çekebilecek besinleri pişirmemeliyiz. Bu gibi gıda maddeleri mümkünse kamptan uzak bir yerde pişirilip tüketilmelidir.

Kamp boyunca tüketeceğimiz besin maddelerini kesinlikle çadırımız içinde saklamamalıyız. Bu da yaydıkları kokular vasıtasıyla vahşi hayvanlara davetiye çıkarabilir. Yemeklerimizi ağzı iyice kapatılmış bir paket, torba veya çantada herhangi bir iple ağaçlardan faydalanarak çok yüksek yerlerde muhafaza etmeliyiz.

Ateş

Kamp alanımızda mümkünse ateş hiç sönmeden yanmalıdır. Belirli aralıklarla ateş beslenmeli veya uzunca yanabilecek kütük vb odunlar kullanılmalıdır. Böylece içgüdüsel olarak ateşten korkan vahşi hayvanlar kamp alanımıza gelmek istemeyeceklerdir.

Yine de güvenlik önlemi olarak kamp ateşimizin yanında meşaleler hazır bulundurmak bize avantaj sağlayacaktır.

Ateşli Silahlar?

Eğer vahşi hayvanlardan korunmak için ateşli silahlar kullanırsak yaralandıklarında çok daha saldırgan olacaklardır. Bu yüzden kesinlikle amacımız onları yaralamak, öldürmek değil sadece korkutmak olmalıdır. Bu sebeple yaklaşık 50 cm uzunluğundaki odun parçalarından hazırlayabileceğimiz meşaleler sayesinde, herhangi bir vahşi hayvan bize yaklaştığında meşaleleri savurarak onları korkutabiliriz.

Korkutup Kaçırmak

Yanımızda varsa, düdüklerimizle yüksek ses çıkararak veya çok yüksek sesle bağırarak, aynı zamanda meşaleleri onlara zarar vermeden doğru biçimde kullanarak güvende kalabiliriz. Ayrıca kamp alanımıza yaklaşık 10 metre mesafede, bazı basit malzemelerle erken uyarı sistemi hazırlayabiliriz. Bunun için birkaç uzun sırık, ip ve sallandığında veya birbirlerine çarptığında ses çıkartabilecek plastik veya teneke şişe ve kutular gereklidir.

Nasıl?

  1. Kamp alanımızın yaklaşık 10 metre çevresine belirli aralıklarla yere, uzun sırıkları çakarız.
  2. Bu sırıkların hepsini çevreleyecek şekilde iple bağlarız. Bu iplere de plastik veya teneke malzemeler bağlayarak erken uyarı sistemini hazırlamış oluruz.

İlkel bir sistem olmasına rağmen kamp alanımıza herhangi bir vahşi hayvan yaklaştığında ipe temas ettiği an ipe bağlı plastik veya teneke malzemeler ses çıkaracak, bu da bize erken müdahale için zaman yaratacaktır.

Merhaba ayıcık... cici ayıcık..
Merhaba ayıcık… cici ayıcık..

Tüm bu tedbirlere rağmen dikkatli olmamız gereken başka noktalar da vardır. Örneğin kampımızı kurduk ve etrafı keşif için yürüyoruz. Mutlak suretle yürüyüş esnasında orada olduğumuzu diğer canlılara belli etmemiz gerekir.

Özellikle ayılar çok meraklı ve zeki hayvanlardır. Bizler gibi çoğunlukla ormanda patika yolları kullanırlar. Yürüyüş esnasında yüksek sesle konuşarak, hatta şarkılar söyleyerek onları bizden rahatlıkla uzak tutabiliriz.

İzcilerin orman yürüyüşleri esnasında yüksek sesle şarkı söylemelerinin bir sebebi de budur!

Çünkü altını çizerek belirtmek isterim ki, ayılar istisnai durumlar haricinde mağaralarına, barındıkları ine girilmediği, yavrularına yaklaşılmadığı, onlarla ormanda ani karşılaşmalar olmadığı ve açlıktan ölmek üzere olmadıkları sürece insanlara saldırmazlar.

Aksine merak etseler de çoğu zaman sessizce uzaklaşırlar. Ayılar aynı zamanda çok iyi koku alan ve bir yarış atı kadar hızlı koşabilen canlılardır. Doğada olası ayı karşılaşmalarında kesinlikle dikkat etmemiz gereken durumlar vardır. Eğer uzak mesafede bir ayı ile göz teması kurarsak, yavaş ve küçük adımlarla arkamızı dönmeden geriye doğru gitmeliyiz. Göz teması kesildiğinde derhal o bölgeden uzaklaşmalıyız.

Şayet ayı ile yaklaşık 10-15 metre mesafede göz teması sağlarsak öncelikle zor olsa da sakin kalarak ayının hareketlerini analiz etmeliyiz. Eğer ayağa kalkmış ve havayı kokluyor ise onunla yavaş ve sakin bir ses tonuyla konuşarak (herhangi bir şeyler söyleyebilirsiniz) çok yavaş hareketlerle yine arkamızı dönmeden uzaklaşmalıyız. Yine göz teması kesildiğinde derhal o bölgeyi terk etmeliyiz.

Ancak biz yavaş yavaş geri adımlar atarken o da bize doğru yaklaşıyorsa varsa sırt çantamızı yoksa üzerimizdeki ceket vb malzemeyi çok yavaşça yere bırakarak aynı sakinlikle arkamızı dönmeden geri geri gitmeliyiz. Ayılar çok meraklı canlılar olduklarından dikkatlerini, yere bıraktığımız malzemeye vererek, ona odaklanmasını sağlayabiliriz. Burada en önemli nokta eğer bizi farketmişlerse ve göz teması kurmuşlarsa asla panik yapıp arkamızı dönüp koşmamalıyız. Bu çok önemli bir kuraldır. Yukarıda da belirttiğim gibi çok hızlı koşan canlılar olduklarını unutmamalıyız.

Unutmayın! Ayılar hızlı koşar
Unutmayın! Ayılar hızlı koşar

Bir diğer durum ise ayı ile aramızda çok az bir mesafe var ve ayı bize dişlerini göstererek bağırıyorsa çok büyük ihtimalle bize saldıracaktır. O an yapabileceğimiz en iyi hamlelerden birisi ceketimizin kollarını çıkartarak bilek kısımlarından yukarı doğru kaldırarak kendimizi ayıdan daha büyük ve daha güçlü göstererek çok yüksek sesle bağırmalıyız. Ayıya ondan daha güçlü olduğumuzu hissettirebilirsek saldırmaktan vazgeçip bizden uzaklaşacaktır.

Şimdi bu hamlenin işe yarayamayabileceğini düşünebilirsiniz. Ancak o durumda sanırım yapılabilecek iki hamleden en iyisi budur. Diğer hamle ise herkesin bildiği ölü taklidi yapmaktır. Cenin pozisyonu alarak başımızı ellerimizin arasına koyarak sessiz ve hareketsiz kalmalıyız. Ta ki ayı bizi bırakıp gidinceye dek. Ancak bu yöntemi hangimiz kolaylıkla uygulayabiliriz ki? Bu hamledeki endişem, yetişkin bir ayıyı ele alırsak ölü taklidi yapan bir insanı hafifte olsa pençeleri veya ağzıyla kontrol edebilir ki bu konumda insan yaralanabilir. Bu ortamda bir insanın sessizliğini ve sakinliğini koruması gerçekten mucize gibidir.

Bahsettiğim tüm hamleler dışında esas olan her ne olursa olsun elimizden geldiğince sakin ve soğukkanlı kalarak mevcut durumdaki verilebilecek en doğru kararları vermeliyiz.

yaban-domuzu

Yaban Domuzları da çok dikkat edilmesi gereken canlılardır. Çoğunlukla sürüler halinde gezerler ve mümkün mertebe istisna durumlar haricinde insanlardan kaçarlar. Ancak kaçış yollarında herhangi bir engel veya biz var isek saldırmaktan asla çekinmeyeceklerdir. Toplumda aslında çokta doğru olmayan bir bilgi vardır. Bu bilgi, domuzların boyunlarını kullanamadığından dolayı sadece düz koşular yaptıklarının ve çok çabuk yön değiştiremediklerinin sanılmasıdır.

Evet doğruluk payı olan bilgi, çok atik bir şekilde yön değiştiremezler. Ancak biz de hızlı bir şekilde kaçarken onu atlatabilecek çapraz koşular yapabilecek miyiz? Yaban domuzları boyunlarını kullanamamalarının dezavantajını, arka ayaklarını çok iyi kullanarak bu negatif durumu kapatmaya çalışırlar. Bu yüzden doğada yaban domuzlarıyla karşılaştığımızda onların koşu istikametlerinin önüne geçmemeliyiz. Bizleri görüp kaçmaya kalktıklarında da kesinlikle kaçış yollarını kapatmamalıyız. Kaçış yollarında doğal engeller varsa (kayalık, uçurum vb.) mevcut konumumuza doğru koşabilecekleri ihtimaline karşı tetikte olmalıyız. Eğer tırmanabileceğimiz büyük bir ağaç varsa mutlaka tırmanmalıyız. Onlar gidene kadar da ağaçtan inmemeliyiz. Şayet kolay tırmanabileceğimiz bir ağaç yoksa son çare olarak mümkün olduğunca hızlı ve çevik bir şekilde çapraz koşular yaparak kaçmayı denemeliyiz.

kurtlar

Kurtlar sürüyle gezen, çok zeki ve hisli canlılardır. Eğer kamp alanımızın yakınında bir kurt görürsek emin olmalıyız ki kamp alanımızın etrafında veya çok yakınında sürünün diğer üyeleri de vardır. Kurtlar çok nadiren ve bazı özel durumlarda yalnızdırlar. Kurtlar da ayılar gibi, açlıktan ölme durumunda olmadıkları ve onların yaşamlarını tehdit eden müdahalelerde bulunulmadığı sürece insanlara saldırmazlar.

Kurtlar diğer vahşi hayvanlara nispeten ateşten en çok korkan canlılardır. Bu yüzden yazımın başında da belirttiğim kamp ateşimizin hemen yanında meşaleler bulundurmalıyız. Olası bir tehditte meşaleleri kamp ateşimizde derhal yakıp kendimizi savunabiliriz.

Yılanlar genellikle bahar ve yaz aylarında tehdit oluştururlar. Özellikle belirtmek isterim ki onlara zarar vereceğimizi hissettirmediğimiz ve onların yaşamlarını tehdit etmediğimiz sürece bizler için tehdit oluşturmazlar. Kamp alanımızda kesinlikle büyük kayaları, kütük veya büyük odun parçalarını kaldırırken dikkat etmeliyiz. Eğer bu tür nesneleri almamız veya yerlerini değiştirmemiz gerekiyorsa mutlaka nesneyi kendimize doğru çekerek hareket ettirmeliyiz. Bu suretle nesne altında yılan varsa derhal oradan kaçacaktır. Nesneleri ileriye doğru itersek kaçış yolu için üzerimize doğru yönelebilirler, bizi tehdit olarak görebilir ve saldırabilirler. Yüksek ve sık otlar arasında yürürken veya bir ağaç, bir kaya kenarında dinlenirken yukarıdaki hususlara dikkat etmeliyiz. Özetle yılanların yaşamını tehdit edecek hareketler veya bizi farkettiklerinde onların kaçış yollarını kapatacak hamleler yapmadığımız sürece bizden hızlıca uzaklaşacaklardır.

Genel hatlarıyla yüzeysel olarak kamp faaliyetlerimiz veya doğa yürüyüşlerimizde vahşi hayvanlara karşı almamız gereken tedbirlerden bahsetmek istedim. Burada önemle belirtmek istediğim konu ise vahşi hayvanlar bizim düşmanımız değil dostlarımızdır.

Ne onları öldürecek, zarar verecek kadar zalim ne de onların kimi durumlarda bizlere hayati tehlikeler yaşatabilecek canlılar olduklarını unutacak kadar bilinçsiz olmalıyız. Tüm kamp severlere yeterli bilgi ve tecrübeleriyle tedbir aldıkları ve güvenliği asla ihmal etmedikleri keyifli faaliyetler dilerim.

DİP NOT: Yazıdaki tüm tedbirler ve hamlelerin % 100 bilimsel doğruluğu ispat olmamakla birlikte, doğa ile ilgili yoğun tecrübeleri olan insanların ortak fikir ve görüşlerini yorumladığım teorik bilgilerdir.

 


PAYLAŞ
avatar
Çocukluğumdan bu yana içimde olan ve 2011 yılındaki ilk uzun soluklu doğa yürüyüşümün ardından alevlenen doğa sevgisi gün geçtikçe daha da büyüdü. Yaşam tarzım, beğenilerim ve hayallerim hep doğa üzerine oldu. Şehirde yaşayan ancak bir ayağı her daim doğada olan bir adam olarak doğa yürüyüşlerini ve kamp faaliyetlerini muazzam bir keyifle yaşıyorum.

5 YORUM

  1. Sarı örümcek, akrep,çiyan,kahverengi sinek(çorapın üstünden sokuyor) ateş karıncası,köpek ve hepsinden tehlikelisi avcılar eğer tek(Solo) yürüyüş yapıyorsanız düdük çalarak yerinizi bildirin sizi uzaktan av sanabilirler. Tek kamp yapacaksan,tozluk, çok renkli kumaş,İlkyardım çantası, düdük ekstradan bulundur.

  2. Üstad çok geçerli bir yazı olmuş.Bu sene icimdeki doga sevgisinin ateslendigini hissedip bazi ekipmanlar aldim.Tek basimayim.Bu verdigin bilgilerin cok yararli olabilecegine inaniyorum.Kocaelide ikamet ediyorum.Seninle tanismak isterim.

CEVAP VER